• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Kabinet wil burgerschapsonderwijs versterken

Minister Slob heeft in november een wetsvoorstel ingediend dat het burgerschapsonderwijs in basisonderwijs en voorgezet onderwijs minder vrijblijvend wil maken.

Sinds 2006 zijn scholen verplicht aandacht te besteden aan 'actief burgerschap en sociale integratie'. Tot nu toe hadden ze de vrije hand hoe ze dat onderwijs vormgaven. In de wet staat alleen dát ze er aandacht aan moeten besteden.
Ontevredenheid over deze vrijblijvendheid zorgde ervoor dat het vorige kabinet al besloot om eisen te verduidelijken. Dit voornemen kwam ook in het regeerakkoord van het huidige kabinet terecht.
Het wetsvoorstel zegt dat het onderwijs actief burgerschap en sociale cohesie op doelgerichte en samenhangende wijze dient te bevorderen. (N.B. het begrip 'sociale integratie' uit 2006 is vervangen door 'sociale cohesie'.)
Het onderwijs moet zich volgens het wetsvoorstel in elk geval richten op:

  • het bijbrengen van respect voor en kennis van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat, zoals verankerd in de Grondwet, en de universeel geldende fundamentele rechten en vrijheden van de mens
  • het ontwikkelen van de sociale en maatschappelijke competenties die de leerling in staat stellen deel uit te maken van en bij te dragen aan de pluriforme, democratische Nederlandse samenleving

In de Memorie van Toelichting staat minister Slob uitgebreid stil bij zaken die volgens hem essentieel zijn voor een democratische rechtsstaat. Het is de bedoeling dat een en ander zal worden uitgewerkt in een zogeheten curriculum waarover de minister dit voorjaar eerst met de Tweede Kamer gaat overleggen.

Zowel vanuit het rooms-katholieke en protestants-christelijke onderwijs als het openbaar onderwijs is kritiek op de plannen van minister Slob. Kern van de kritiek is dat zijn plannen zouden ingrijpen in de vrijheid van onderwijs, zoals die vastgelegd is in art. 23 Gw.

Trouw vroeg zich op 15 januari 2020 af: 'In hoeverre mag de overheid bepalen wat voor burgers het onderwijs aflevert?'
De krant liet ook onderzoeker Bram Eidhof aan het woord die wees op een merkwaardige tegenstelling in de plannen van het kabinet. Volgens Eidhof is de angst voor radicalisering een belangrijke reden geweest voor het aanscherpen van de eisen, maar hij vindt het voorstel in dat opzicht juist niet ver genoeg gaat:
Het wetsvoorstel laat scholen nog steeds veel ruimte, en kent bijvoorbeeld geen resultaatsverplichting. Ter illustratie: als leerlingen aan het eind van de middelbare school voor een dictatuur of theocratie pleiten, kunnen ze nog steeds een diploma krijgen. Zolang ze maar onderwezen zijn over de basiswaarden van onze democratische rechtsstaat.

Tekst wetsvoorstel verduidelijking burgerschapsopdracht (met Memorie van Toelichting)

Nieuwsarchief

Uitgelicht

 


Kraakhelder

Een dag voor de installatie van de nieuwe Tweede Kamer op 31 maart 2021 twitterde Pieter Omtzigt:
Morgen zal ik aanwezig zijn bij de installatie van de nieuwe Kamer en mijn zetel als Kamerlid innemen. Vergeet niet, ik zit er niet voor mijn eigen kiezers of voor het CDA. Artikel 50 van de Grondwet is kraakhelder. De Staten-Generaal vertegenwoordigen het gehele Nederlandse volk. Volksvertegenwoordiger is het hoogste ambt dat we kennen in dit land.
De opgaven waar we als land voor staan zijn enorm. Door COVID-19 zitten we in de grootste crisis sinds WOII, de wooncrisis. En er zijn grote problemen met macht en tegenmacht die om oplossingen vragen. Dat begint bij een parlement dat zijn controlerende functie serieus neemt.  (21.03.30)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Knipoog

 

Duidelijkheid

Het politieke proces is bij ons niet meer te doorschouwen, het is versluierd en heeft mede daardoor ernstig aan overtuigingskracht ingeboet. In het bijzonder is het voor de kiezer, die in het politieke proces een bepalende rol heeft te spelen, onzeker wat zijn stem eigenlijk betekent. Weliswaar spreekt hij zijn voorkeur uit voor een bepaalde partij en voor een politiek ideaal, maar de uitslag van de verkiezingen maakt niet duidelijk welk kabinet er zal komen en evenmin staat vast welk beleid zal worden gevoerd.

Het had vandaag in de krant kunnen staan, maar de uitspraak is al 55 jaar oud... Hij komt uit het rapport van de Commissie Duidelijkheid, in 1966 ingesteld door de toenmalige ARP, CHU en KVP. Toenmalig Kamervoorzitter Anne Vondeling (1916-1979) citeerde de uitspraak enthousiast in zijn Tweede Kamer, lam of leeuw? uit 1976. (01.10.2021)

Bekijk oude afleveringen Knipoog

NET VERSCHENEN

voermans grondwet

Wim Voermans,
Het verhaal van de Grondwet

Het veelgeprezen Verhaal van de Grondwet van hoogleraar Staatsrecht Wim Voermans is inmiddels aan zijn vierde druk toe. De auteur benadert de grondwet als een wereldwijd verschijnsel en laat zien langs welke lijnen grondwetten zich van de klassieke oudheid tot na de val van de Muur ontwikkelden. Van alle 189 grondwetten wereldwijd komt de Nederlandse Grondwet er in het boek goed van af. Voermans noemt onze constitutie ‘bleek en sober’. Of dat erg is? Wim Voermans vindt in elk geval van niet.

 

Kijk hier voor meer nieuwe publicaties