• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Geschiedenis van de grondwet

Geschiedenis


ZESENTWINTIG GRONDWETTEN SINDS 1798

Aan de basis van onze huidige Grondwet ligt in de Staatsregeling voor het Bataafsche Volk van 1798. Vervolgens zijn er tal van grote en kleine herzieningen aangebracht. De laatste grote wijzigingen vonden in 1983 plaats. De huidige Grondwet wordt daarom dan ook nog steeds de Grondwet van 1983 genoemd. In het overzicht vindt u alle  26 Nederlandsegrondwetten op een rijtje.

Schema wijzigingen
Aan de hand van het schema kunt u nagaan hoe lang de inhoud van de huidige 23 grondrechten al in oudere versies van de Grondwet voorkomt.
De oranje kleur van de vakken geeft aan wanneer er een inhoudelijke wijziging ten opzichte van de vorige versie aangebracht is. Een belangrijk deel van deze wijzigingen vindt u bij de verschillende artikelen besproken.

Overzicht Grondrechten 1 23 1798 nu

  Download het schema als pdf.

 

Overzicht grondwetten

  • Staatsregeling voor het Bataafsche Volk van 1798
  • Staatsregeling des Bataafschen Volks van 1801
  • Staatsregeling des Bataafschen Volk 1805
  • Constitutie voor het Koningrijk Holland (1806)
  • Grondwet voor de Vereenigde Nederlanden (1814)
  • Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden (1815)
  • Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden (1840)
  • Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden (1848)
  • Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden (1887)
  • Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden (1917)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1922)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1938)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1948)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1953)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1956)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1963)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1972)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1983)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1987)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1995)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1999)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (2000)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (2002)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (2005)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (2006)
  • Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (2008)

Uitgelicht


Statenverkiezingen in Caribisch Nederland
In 2010 zijn Saba, Sint-Eustatius en Bonaire bijzondere gemeenten van Nederland geworden. Bij deze operatie werd vergeten om de drie bij een provincie in te delen met als gevolg dat de Nederlandse staatsburgers daar niet in de gelegenheid zouden zijn om (indirect) hun stem uit te brengen voor de Eerste Kamer.
Om het probleem op te lossen is de Kieswet aangepast en daarvoor moest in 2017 ook de Grondwet veranderd worden. Aanvankelijk was het plan om de drie betrokken eilandsraden mee te laten stemmen voor de Eerste Kamer. Daar deed zich echter de moeilijkheid voor dat net als bij de gemeenteraden ook niet-Nederlanders voor de eilandraden mogen stemmen, terwijl voor de Statenverkiezingen het Nederlanderschap een vereiste is.
Voor de drie kleine Caribische eilanden is daarom een aparte verkiezing in de Kieswet bedacht. Tegelijk met de eilandsraadverkiezingen mogen de kiesgerechtigden met een Nederlandse nationaliteit op de eilanden ook hun stem uitbrengen voor een ‘kiescollege’. Dit college heeft als enige taak mee te doen aan de Eerste Kamer-verkiezingen. Samen zijn de drie eilanden goed voor 0,11 Kamerzetel.
(gepubliceerd op 19.03.2019)

Knipoog

Een groot misverstand

Op 26 maart 2019 is filosoof Daan Roovers benoemd tot de nieuwe Denker des Vaderlands. Die dag stond ze in een interview met Trouw onder andere stil bij de vrijheid van meningsuiting die in artikel 7 van onze Grondwet vastligt.
Er bestaat volgens Daan Roovers een groot misverstand rond het begrip:
Mensen denken dat elke uitspraak of elk vooroordeel dat je uitspreekt bijzondere bescherming verdient. Dat is denk ik een groot misverstand. De vrijheid van meningsuiting is een politiek recht van burgers ten opzichte van de overheid. Niet van kinderen ten opzichte van hun ouders, of van burgers ten opzichte van elkaar. En bij die vrijheid hoort trouwens dat je bereid bent om je mening ter discussie te stellen en kritiek van anderen aan te neme. Dát is het publieke debat.
(gepubliceerd op 26.03.2019)