• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Literatuur en links

Grondwet

P.W.C. Akkermans, De kwetsbare Grondwet
Rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van gewoon hoogleraar in het staats- en bestuursrecht aan de faculteit der rechtsgeleerdheid van de Erasmus universiteit Rotterdam
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1985, ISBN 90 271 23365

P.W.C. Akkermans e.a., de Grondwet
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 2e druk 1992, ISBN 90 271 3015 9

André Alen (red.), e.a., De Grondwet van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van 1815
Boom Juridische uitgevers, 1e dr. 2016, ISBN 978 94 6290 181 0

T. Barkhuysen e.a., De Nederlandse Grondwet geëvalueerd: anker of verdwijnpunt?
Kluwer, Alphen aan den Rijn, 2009, ISBN 978 90 130 6944 0

P.P.T. Bovend'Eert e.a., Grondwet, Tekst & Commentaar
Kluwer, Deventer, 2009, 3e druk, ISBN 978 90 130 6166 6

P.P.T. Boven'Eert e.a., Grondwet, Tekst en Commentaar
Wolters Kluwer, Deventer, 2015, 4e druk ISBN 978 90 13 13 12106 3

P.P.T. Boven'Eert e.a., Grondwet en Statuut, Tekst & Commentaar
Wolters Kluwer, Deventer, 2018, 5e druk, ISBN 978 90 13 14 837 4

H.T. Colenbrander, De Bataafsche republiek
Meulenhoff & Co., Amsterdam, 1908 (Ned. Hist. Bibliotheek, 1e deel)

D.J.H. van Dijk & H.F. Massink (red.), Groen en de grondwet; De betekenis van Groen van Prinsterers visie op de grondwet van 1848
Uitgeverij J.J. Groen en Zoon, Heerenveen, 1998, ISBN 90 5030 899 6

Grondwet
Ontwerp van Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden met het RAPPORT deswegens aan den Koning gedaan door de Commissie tot herziening der Grondwet van de Vereengigde Nederlanden.
In 's Gravenhage, ter Algemeene 's Lands drukkerij, 1815

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden
Te Deventer, J.PH de Lange, 1816

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden
Gedrukt bij A. Wahlen, Voor Brest van Kempen, Boekverkooper, 1825

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden
Joh. Enschedé en zonen, Haarlem, 1861 (mini uitg. 4,5 x 6,5 cm)

Grondwet 1901
Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden, uitgegeven door Mr. K. Meijer Wiersma
Met verwijzing naar correspondeerende artikelen der grondwetten van 1815 en 1848, met een genealogische tabel.
P. Noordhoff, Groningen, 1901, 2e druk

De Grondwet met aanteekening der gelijksoortige bepalingen van vroegeren tijd - bij elk artikel
's Gravenhage, boekh. vh. gebr. Belinfante, 6e rode uitgave, 1918

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, (tekst 1956, bijgewerkt tot 1 april 1960)
P. Noordhoff N.V., Groningen, z.j.

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, naar de wijziging van 1922 met aantekeningen van de wetten ter uitvoering, eenige dier wetten zelve, als bijlagen, en alphabetisch register.
door Dr. J. de Lange, Referendaris ter Gemeente-Secretarie van Utrecht
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1924

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden 1901, uitgegeven door Mr. K. Meijer Wiersma
Met verwijzing naar correspondeerende artikelen der grondwetten van 1815 en 1848, met een genealogische tabel.
P. Noordhoff, Groningen, 1901, 2e druk

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, naar de wijziging van 1922 met aantekeningen van de wetten ter uitvoering, eenige dier wetten zelve, als bijlagen, en alphabetisch register.
door Dr. J. de Lange, Referendaris ter Gemeente-Secretarie van Utrecht
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1924, tweede druk

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden 1922
Met aantekeningen der gelijksoortige bepalingen van vroegere tijd bij elk artikel.
Gebr. Belinfante, 's Gravenhage, achtste druk, 1929, 8e rode uitgave

Grondwet 1949 met aantekening der gelijksoortige bepalingen van vroegere tijd bij elk artikel
Tjeenk Willink, Zwolle, 1949, 10e rode uitgave

De Grondwet 1987
Met verwijzing per artikel naar overeenkomstige bepalingen van eerdere grondwetten
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1994, 12e rode uitgave

Grondwetsherziening
De parlementaire geschiedenis rond de algehele grondwetsherziening
deel I: begin 1967 - september 1969, staatsuitgeverij, 's-Gravenhage, 1973, ISBN 90 12 00265 6
deel II: september 1969 - mei 1971, staatsuitgeverij, 's-Gravenhage, 1973, ISBN 90 12 00266 4
deel III: mei 1971 - december 1977, staatsuitgeverij, 's-Gravenhage, 1978, ISBN 90 12 02124 3

F.A. van Hall, Redevoering ter gedachtenis van Gysbert Karel Graaf van Hogendorp
Bij de erven H. Gartman, Amsterdam, 1835

Van Hasselt, Nederlandse staatsregelingen en grondwetten
Samsom, Alphen aan den Rijn, 1979, 16e druk, ISBN 90 140 2902 0

J. van der Hoeven, De plaats van de grondwet in het constitutionele recht
Tjeenk Willink, Zwolle, 1988 (heruitgave proefschrift + aanvullingen), ISBN 90 271 2788 3

Anton van Hooff, Het Plakkaat van Verlatinge; de eerste onafhankelijkheidsverklaring
Uitgeverij Omniboek, Utrecht, 2018, ISBN 978 9401913119

F.J.A. Huart, Grondwetsherziening 1917 en 1922
S. Gouda Quint, 1925

De Grondwet (van 1948) met aanteekening der gelijksoortige bepalingen van vroegeren tijd
Otto Petri, Rotterdam, 1863, 1e rode uitgave

Coos Huijsen en Geerten Waling (ingeleid en toegelicht door), De geboortepapieren van Nederland
De Unie van Utrecht, De Apologie van Willem van Oranje en het Plakkaat van Verlating in hedendaags Nederlands
Elseviers Politieke bibliotheek deel XII, shop.elsevierweekblad.nl, ISBN 978 90 3521 46 5

C.A.J.M. Kortmann, De Grondwetsherziening 1983
Kluwer, Deventer, 1983, ISBN 90 268 1379 1

I.J.M. Laurillard, Verzameling van eenige belangrijke Grondwets-ontwerpen
Electrische drukkerij S. Viskoper, Den Haag, z.j. (ong. 1911)

G. Leenknegt, E.M.H. Hirsch Ballin, Korte uitleg van de Grondwet
Kluwer, Deventer, 2014, ISBN 978 90 13 12091 2 (ISBN E-book 978 90 13 12092 9)

Karin van Leeuwen, Uit het spoor van Thorbecke
Grondwetsherziening en staatsvernieuwing in naoorlogs Nederland 1945-1983
Boom, Amsterdam, 2013, ISBN 978 94 6105 759 4

Huub Linthorst, Proeve van een verbeterde Grondwet
Boom juridisch, Den Haag, 2018, ISBN 978 94 6290 536 8

J.W.A.C. van Loenen, Tekst der Grondwet volgens de herzieningen van 1887 en 1922
Met aanduiding van de daarin door de herzieningen van 1917 en 1922 gebrachte veranderingen
N. Samsom, Alphen aan den Rijn, 1924

Eric van de Luytgaarden, Man bijt jurist - Grondwetsartikelen in de praktijk van alledag
ASPEKt, Soesterberg, 2006, ISBN 90 591 1493 0

C.F. van Maanen, Aanteekeningen van het verhandelde over de Grondwet van 1814
Blussé en Van Braam, Dordrecht, 1886

K. Meijer Wiersma, Nederlandsche staatswetten
P. Noordhoff, Groningen, 1912; derde veel vermeerderde druk

M.E.H.N. Mout, Plakkaat van Verlatinge; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien
Historische uitgeverij, Groningen, 2018 (2edr.), ISBN 978 90 65540 93 5

Olivarius, Staatkundige opmerkingen van Olivarius
XXII Ontwerp van nieuwe grondwet
XXIII De nieuwe grondwet voor het koninkrijk der Nederlanden; toelichting
opm. Olivarius was het pseudoniem van Floris Adrianus van Hall, een conservatieve bestrijder van Thorbecke
P.N. van Kampen, Amsterdam, 1848

Ontwerp van Constitutie voor het Bataafsche volk, door de nationale vergadering ter goed- of afkeuring aan het zelve volk voorgedragen
In den Haag, Ter 's Lands drukkery, 1797, tweede druk

Ontwerp van Staatsregeling voor het Vataafsche Volk, door de Constitueerende Vergadering, ter goedkeuring of afkeuring aan hetzelve volk voorgedragen
In den Haag, Ter 's Lands drukkerij, 1798 (eerste druk)

P.J. Oud, Honderd jaren, Een eeuw van staatkundige vormgeving in Nederland 1840-1940
Van Gorcum, Assen, 1979 (7e herz. dr.), ISBN 90 232 1716 0

J.J. Pelle, In de staatsrechtgeleerde wereld; De politieke geschiedenis van hoofdstuk I van de Grondwet
Gouda Quint, SI-EUR proefschriftenreeks Erasmus Universiteit Rotterdam, 1998, geen ISBN

Jit Peters, Wie beschermt onze grondwet? (oratie)
Vossiuspers UvA, Amsterdam, 2003, ISBN 90 5629 286 2

Max van Poll, Een nieuwe Grondwet, ontwerp eener grondwetsherziening
Samsom N.V., Alphen aan den Rijn, 1946

L.Prakke, T. Koopmans, J.M. Barendrecht, Toetsing; Dient de wetgever de mogelijkheid te bieden, dat de rechter de formele wet toetst aan de Grondwet en ongeschreven rechtsbeginselen, en zo ja, hoe dient deze mogelijkheid dan te worden uitgewerkt? Drie preadviezen.
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1992, ISBN 90 271 3501 0

Volledige verzameling der PUBLICATIEN van de provisioneele representanten van het volk van Holland en der Staaten Generaal, sederd het begin der revolutie in 1795. Het eerste jaar der Bataafsche vrijheid, tot op den tegenwoordigen dag
Herdinh en du Mortier, Leyden, 1995

W. Roosenboom, De Grondwet, toegelicht uit de gewisselde stukken in beide kamers der Staten-Generaal
De gebroeders Van Cleef, 's Gravenhage, 1888

N.C.F. van Sas (red.), De eeuw van de Grondwet; Grondwet en politiek in Nederland, 1798-1917
Kluwer, Deventer, 1998, ISBN 90 268 33 261

Sander Schroevers, De Nederlandse Grondwet ... op rijm
Ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties, 2014, ISBN 978 90 79646 03 6

A.F. de Savornin Lohman, Onze constitutie
Kemink & Zoon, Utrecht, 4e uitgave 1926

Staatscommissie parlementair stelsel (geïnstalleerd op 13-2-2017), Probleemverkenning
www.staatscommissieparlementairstelsel.nl, Den Haag, oktober 2017

Staatscommissie Parlementair Stelsel, Lage drempels, hoge dijken. Democratie en rechtsstaat in balans
www.staatscommissieparlementairstelsel.nl, Den Haag, december 2018
Boom uitgevers, Amsterdam, 2018, ISBN 978 90 2442 6690

T. Sybenga, De Grondwet van 1987 toegelicht ook in verband met de praktijk
's-Gravenhage, Martinus Nijhoff, 1921, zesde bijgewerkte druk

A.Q.C Tak, Democratisch manifest voor een globaliserende samenleving
Wolters Kluwer, Deventer, 2016, ISBN 978 90 131 3993 8

G.F.M. van der Tang, Grondwetsbegrip en grondwetsidee
Sanders instituut en Gouda Quint, Rotterdam, proefschrift 26 november 1998, ISBN 90 387 0669 3

B.D.H. Tellegen Azn., Overzicht van het tot stand komen der Grondwet van 1814
M. de Waal, Groningen, 1912

J.R. Thorbecke c.s.), Het ontwerp van Grondwetsherziening
Voorstel van de '9 mannen - Luzac, van Dam van Isselt, van Rechteren van Appeltern, de Kempenaer, Storm, Wichers, van Heemstra; Anemaet ontbreekt hier als ondertekenaar
Van Bolhuis Hoitsma, Groningen, 1845

J.R. Thorbecke, Bijdrage tot de herziening der Grondwet
P.H. van den Heuvell, Leiden, 1848

Uilenspiegel's prentenboek voor groote menschen, Nederland onder de grondwet van 1887
Nijgh & Van Ditmar, Rotterdam, ong. 1900 (bij 30-jarig bestaan van het weekblad Uilenspiegel)

J. Valkhoff, Grondwet en maatschappij in Nederland 1848-1948
De Kern, Den Haag, 1948

Wim Voermans, Het verhaal van de Grondwet; zoeken naar wij
Prometheus, Amsterdam, 2019, ISBN 978 90 4464 0014

J.C. Voorduin, Geschiedenis en beginselen der Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden
De Grondwet van 1848 'vergeleken met de grondwet, zoo van 1815 als 1840'
C. Bielevelt, Utrecht, 1848

Mathijs van de Waardt, De man van 1848 – Dirk Donker Curtius
Uitgeverij Vantilt, Nijmegen, 2019, ISBN 978 94 6004 418 2

Geerten Waling, 1848, Clubkoorts en revolutie; Democratische experimenten in Parijs en Berlijn
Vantilt, Nijmegen, 2016, ISBN 978 94 6004 270 6

Wetboek Napoleon ingerigt voor het Koningrijk Holland
Ter Koninklijke Staatsdrukkerij, 1809

Wetteksten, Statuut, Grondwet en aanverwante wet-en regelgeving
Kluwer, Deventer, editie 2010-2011, ISBN 90 130 7604 2

P.H. Witkamp, Gedenkboek van Neerland's vijftigjarig grondwettig volksbestaan
J.P. Revers, Dordrecht, 1865

 

Uitgelicht

 


Kraakhelder

Een dag voor de installatie van de nieuwe Tweede Kamer op 31 maart 2021 twitterde Pieter Omtzigt:
Morgen zal ik aanwezig zijn bij de installatie van de nieuwe Kamer en mijn zetel als Kamerlid innemen. Vergeet niet, ik zit er niet voor mijn eigen kiezers of voor het CDA. Artikel 50 van de Grondwet is kraakhelder. De Staten-Generaal vertegenwoordigen het gehele Nederlandse volk. Volksvertegenwoordiger is het hoogste ambt dat we kennen in dit land.
De opgaven waar we als land voor staan zijn enorm. Door COVID-19 zitten we in de grootste crisis sinds WOII, de wooncrisis. En er zijn grote problemen met macht en tegenmacht die om oplossingen vragen. Dat begint bij een parlement dat zijn controlerende functie serieus neemt.  (21.03.30)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Knipoog

 

Duidelijkheid

Het politieke proces is bij ons niet meer te doorschouwen, het is versluierd en heeft mede daardoor ernstig aan overtuigingskracht ingeboet. In het bijzonder is het voor de kiezer, die in het politieke proces een bepalende rol heeft te spelen, onzeker wat zijn stem eigenlijk betekent. Weliswaar spreekt hij zijn voorkeur uit voor een bepaalde partij en voor een politiek ideaal, maar de uitslag van de verkiezingen maakt niet duidelijk welk kabinet er zal komen en evenmin staat vast welk beleid zal worden gevoerd.

Het had vandaag in de krant kunnen staan, maar de uitspraak is al 55 jaar oud... Hij komt uit het rapport van de Commissie Duidelijkheid, in 1966 ingesteld door de toenmalige ARP, CHU en KVP. Toenmalig Kamervoorzitter Anne Vondeling (1916-1979) citeerde de uitspraak enthousiast in zijn Tweede Kamer, lam of leeuw? uit 1976. (01.10.2021)

Bekijk oude afleveringen Knipoog

NET VERSCHENEN

voermans grondwet

Wim Voermans,
Het verhaal van de Grondwet

Het veelgeprezen Verhaal van de Grondwet van hoogleraar Staatsrecht Wim Voermans is inmiddels aan zijn vierde druk toe. De auteur benadert de grondwet als een wereldwijd verschijnsel en laat zien langs welke lijnen grondwetten zich van de klassieke oudheid tot na de val van de Muur ontwikkelden. Van alle 189 grondwetten wereldwijd komt de Nederlandse Grondwet er in het boek goed van af. Voermans noemt onze constitutie ‘bleek en sober’. Of dat erg is? Wim Voermans vindt in elk geval van niet.

 

Kijk hier voor meer nieuwe publicaties