• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Literatuur en links

Grondwet

Remieg Aerts, Denkend aan Nederland; Over geschiedenis, nationaliteit en politiek
Prometheus, Amsterdam, 2022, ISBN 978 90 446 4111 0

P.W.C. Akkermans, De kwetsbare Grondwet
Rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van gewoon hoogleraar in het staats- en bestuursrecht aan de faculteit der rechtsgeleerdheid van de Erasmus universiteit Rotterdam
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1985, ISBN 90 271 23365

P.W.C. Akkermans e.a., de Grondwet
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 2e druk 1992, ISBN 90 271 3015 9

André Alen (red.), e.a., De Grondwet van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van 1815
Boom Juridische uitgevers, 1e dr. 2016, ISBN 978 94 6290 181 0

T. Barkhuysen e.a., De Nederlandse Grondwet geëvalueerd: anker of verdwijnpunt?
Kluwer, Alphen aan den Rijn, 2009, ISBN 978 90 130 6944 0

P.P.T. Bovend'Eert e.a., Grondwet, Tekst & Commentaar
Kluwer, Deventer, 2009, 3e druk, ISBN 978 90 130 6166 6

P.P.T. Boven'Eert e.a., Grondwet, Tekst en Commentaar
Wolters Kluwer, Deventer, 2015, 4e druk ISBN 978 90 13 13 12106 3

P.P.T. Boven'Eert e.a., Grondwet en Statuut, Tekst & Commentaar
Wolters Kluwer, Deventer, 2018, 5e druk, ISBN 978 90 13 14 837 4

H.T. Colenbrander, De Bataafsche republiek
Meulenhoff & Co., Amsterdam, 1908 (Ned. Hist. Bibliotheek, 1e deel)

D.J.H. van Dijk & H.F. Massink (red.), Groen en de grondwet; De betekenis van Groen van Prinsterers visie op de grondwet van 1848
Uitgeverij J.J. Groen en Zoon, Heerenveen, 1998, ISBN 90 5030 899 6

Toni Eugen Jan Hein van Gennip, De grondwetsherzieningsprocedure
Wolters Kluwer, Deventer, 2021, ISBN 9789 0131 65692

Afshin Ellian & Bastiaan Rijpkema (red.), Een nieuw commentaar op de Grondwet
Boom, Amsterdam, 2022, ISBN 97890 2443 554 8

D.P.D. Fabius, Gewogen. De praktijk onzer Grondwet van Mr. J. Heemskerk Az, beoordeeld door Mr. D.P.D. Fabius
J.H. Kruyt Amsterdam, 1883 

Grondwet

Ontwerp van eene Grondwet voor de Vereenigde Nederlanden
In 's Gravenhage, ter Algemeene 's Lands-drukkerij, 1814

Ontwerp van Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden met het RAPPORT deswegens aan den Koning gedaan door de Commissie tot herziening der Grondwet van de Vereengigde Nederlanden.
In 's Gravenhage, ter Algemeene 's Lands drukkerij, 1815

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden
Te Deventer, J.PH de Lange, 1816

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden
Gedrukt bij A. Wahlen, Voor Brest van Kempen, Boekverkooper, 1825

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden
Joh. Enschedé en zonen, Haarlem, 1861 (mini uitg. 4,5 x 6,5 cm)

Grondwet 1901
Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden, uitgegeven door Mr. K. Meijer Wiersma
Met verwijzing naar correspondeerende artikelen der grondwetten van 1815 en 1848, met een genealogische tabel.
P. Noordhoff, Groningen, 1901, 2e druk

De Grondwet met aanteekening der gelijksoortige bepalingen van vroegeren tijd - bij elk artikel
's Gravenhage, boekh. vh. gebr. Belinfante, 6e rode uitgave, 1918

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, (tekst 1956, bijgewerkt tot 1 april 1960)
P. Noordhoff N.V., Groningen, z.j.

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, naar de wijziging van 1922 met aantekeningen van de wetten ter uitvoering, eenige dier wetten zelve, als bijlagen, en alphabetisch register.
door Dr. J. de Lange, Referendaris ter Gemeente-Secretarie van Utrecht
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1924

Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden 1901, uitgegeven door Mr. K. Meijer Wiersma
Met verwijzing naar correspondeerende artikelen der grondwetten van 1815 en 1848, met een genealogische tabel.
P. Noordhoff, Groningen, 1901, 2e druk

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, naar de wijziging van 1922 met aantekeningen van de wetten ter uitvoering, eenige dier wetten zelve, als bijlagen, en alphabetisch register.
door Dr. J. de Lange, Referendaris ter Gemeente-Secretarie van Utrecht
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1924, tweede druk

Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden 1922
Met aantekeningen der gelijksoortige bepalingen van vroegere tijd bij elk artikel.
Gebr. Belinfante, 's Gravenhage, achtste druk, 1929, 8e rode uitgave

Grondwet 1949 met aantekening der gelijksoortige bepalingen van vroegere tijd bij elk artikel
Tjeenk Willink, Zwolle, 1949, 10e rode uitgave

De Grondwet 1987
Met verwijzing per artikel naar overeenkomstige bepalingen van eerdere grondwetten
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1994, 12e rode uitgave

Grondwetsherziening
De parlementaire geschiedenis rond de algehele grondwetsherziening
deel I: begin 1967 - september 1969, staatsuitgeverij, 's-Gravenhage, 1973, ISBN 90 12 00265 6
deel II: september 1969 - mei 1971, staatsuitgeverij, 's-Gravenhage, 1973, ISBN 90 12 00266 4
deel III: mei 1971 - december 1977, staatsuitgeverij, 's-Gravenhage, 1978, ISBN 90 12 02124 3

F.A. van Hall, Redevoering ter gedachtenis van Gysbert Karel Graaf van Hogendorp
Bij de erven H. Gartman, Amsterdam, 1835

Van Hasselt, Nederlandse staatsregelingen en grondwetten
Samsom, Alphen aan den Rijn, 1979, 16e druk, ISBN 90 140 2902 0

J. van der Hoeven, De plaats van de grondwet in het constitutionele recht
Tjeenk Willink, Zwolle, 1988 (heruitgave proefschrift + aanvullingen), ISBN 90 271 2788 3

Anton van Hooff, Het Plakkaat van Verlatinge; de eerste onafhankelijkheidsverklaring
Uitgeverij Omniboek, Utrecht, 2018, ISBN 978 9401913119

F.J.A. Huart, Grondwetsherziening 1917 en 1922
S. Gouda Quint, 1925

De Grondwet (van 1948) met aanteekening der gelijksoortige bepalingen van vroegeren tijd
Otto Petri, Rotterdam, 1863, 1e rode uitgave

Coos Huijsen en Geerten Waling (ingeleid en toegelicht door), De geboortepapieren van Nederland
De Unie van Utrecht, De Apologie van Willem van Oranje en het Plakkaat van Verlating in hedendaags Nederlands
Elseviers Politieke bibliotheek deel XII, shop.elsevierweekblad.nl, ISBN 978 90 3521 46 5

C.A.J.M. Kortmann, De Grondwetsherziening 1983
Kluwer, Deventer, 1983, ISBN 90 268 1379 1

I.J.M. Laurillard, Verzameling van eenige belangrijke Grondwets-ontwerpen
Electrische drukkerij S. Viskoper, Den Haag, z.j. (ong. 1911)

G. Leenknegt, E.M.H. Hirsch Ballin, Korte uitleg van de Grondwet
Kluwer, Deventer, 2014, ISBN 978 90 13 12091 2 (ISBN E-book 978 90 13 12092 9)

Karin van Leeuwen, Uit het spoor van Thorbecke
Grondwetsherziening en staatsvernieuwing in naoorlogs Nederland 1945-1983
Boom, Amsterdam, 2013, ISBN 978 94 6105 759 4

Huub Linthorst, Proeve van een verbeterde Grondwet
Boom juridisch, Den Haag, 2018, ISBN 978 94 6290 536 8

J.W.A.C. van Loenen, Tekst der Grondwet volgens de herzieningen van 1887 en 1922
Met aanduiding van de daarin door de herzieningen van 1917 en 1922 gebrachte veranderingen
N. Samsom, Alphen aan den Rijn, 1924

Eric van de Luytgaarden, Man bijt jurist - Grondwetsartikelen in de praktijk van alledag
ASPEKt, Soesterberg, 2006, ISBN 90 591 1493 0

C.F. van Maanen, Aanteekeningen van het verhandelde over de Grondwet van 1814
Blussé en Van Braam, Dordrecht, 1886

K. Meijer Wiersma, Nederlandsche staatswetten
P. Noordhoff, Groningen, 1912; derde veel vermeerderde druk

M.E.H.N. Mout, Plakkaat van Verlatinge; vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien
Historische uitgeverij, Groningen, 2018 (2edr.), ISBN 978 90 65540 93 5

Olivarius, Staatkundige opmerkingen van Olivarius
XXII Ontwerp van nieuwe grondwet
XXIII De nieuwe grondwet voor het koninkrijk der Nederlanden; toelichting
opm. Olivarius was het pseudoniem van Floris Adrianus van Hall, een conservatieve bestrijder van Thorbecke
P.N. van Kampen, Amsterdam, 1848

Ontwerp van Constitutie voor het Bataafsche volk, door de nationale vergadering ter goed- of afkeuring aan het zelve volk voorgedragen
In den Haag, Ter 's Lands drukkery, 1797, tweede druk

Ontwerp van Staatsregeling voor het Vataafsche Volk, door de Constitueerende Vergadering, ter goedkeuring of afkeuring aan hetzelve volk voorgedragen
In den Haag, Ter 's Lands drukkerij, 1798 (eerste druk)

P.J. Oud, Honderd jaren, Een eeuw van staatkundige vormgeving in Nederland 1840-1940
Van Gorcum, Assen, 1979 (7e herz. dr.), ISBN 90 232 1716 0

J.J. Pelle, In de staatsrechtgeleerde wereld; De politieke geschiedenis van hoofdstuk I van de Grondwet
Gouda Quint, SI-EUR proefschriftenreeks Erasmus Universiteit Rotterdam, 1998, geen ISBN

Jit Peters, Wie beschermt onze grondwet? (oratie)
Vossiuspers UvA, Amsterdam, 2003, ISBN 90 5629 286 2

Max van Poll, Een nieuwe Grondwet, ontwerp eener grondwetsherziening
Samsom N.V., Alphen aan den Rijn, 1946

L.Prakke, T. Koopmans, J.M. Barendrecht, Toetsing; Dient de wetgever de mogelijkheid te bieden, dat de rechter de formele wet toetst aan de Grondwet en ongeschreven rechtsbeginselen, en zo ja, hoe dient deze mogelijkheid dan te worden uitgewerkt? Drie preadviezen.
W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle, 1992, ISBN 90 271 3501 0

Volledige verzameling der PUBLICATIEN van de provisioneele representanten van het volk van Holland en der Staaten Generaal, sederd het begin der revolutie in 1795. Het eerste jaar der Bataafsche vrijheid, tot op den tegenwoordigen dag
Herdinh en du Mortier, Leyden, 1995

W. Roosenboom, De Grondwet, toegelicht uit de gewisselde stukken in beide kamers der Staten-Generaal
De gebroeders Van Cleef, 's Gravenhage, 1888

N.C.F. van Sas (red.), De eeuw van de Grondwet; Grondwet en politiek in Nederland, 1798-1917
Kluwer, Deventer, 1998, ISBN 90 268 33 261

Sander Schroevers, De Nederlandse Grondwet ... op rijm
Ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties, 2014, ISBN 978 90 79646 03 6

A.F. de Savornin Lohman, Onze constitutie
Kemink & Zoon, Utrecht, 4e uitgave 1926

Paul Scholten, Schets van een Korte Grondwet (2016) voor het Koninkrijk der Nederlanden
Wolters Kluwer, Deventer, 2016, ISBN 978 90 13139617

Paul Scholten, Schets van een Korte Grondwet 2021; met vijf grote hervormingen
Oosterbeek, oktober 2021
reacties naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Staatscommissie parlementair stelsel (geïnstalleerd op 13-2-2017), Probleemverkenning
www.staatscommissieparlementairstelsel.nl, Den Haag, oktober 2017

Staatscommissie Parlementair Stelsel, Lage drempels, hoge dijken. Democratie en rechtsstaat in balans
www.staatscommissieparlementairstelsel.nl, Den Haag, december 2018
Boom uitgevers, Amsterdam, 2018, ISBN 978 90 2442 6690

T. Sybenga, De Grondwet van 1987 toegelicht ook in verband met de praktijk
's-Gravenhage, Martinus Nijhoff, 1921, zesde bijgewerkte druk

A.Q.C Tak, Democratisch manifest voor een globaliserende samenleving
Wolters Kluwer, Deventer, 2016, ISBN 978 90 131 3993 8

G.F.M. van der Tang, Grondwetsbegrip en grondwetsidee
Sanders instituut en Gouda Quint, Rotterdam, proefschrift 26 november 1998, ISBN 90 387 0669 3

B.D.H. Tellegen Azn., Overzicht van het tot stand komen der Grondwet van 1814
M. de Waal, Groningen, 1912

J.R. Thorbecke, Aanteekening op de Grondwet door Mr. J.R. Thorbecke
Johannes Müller, Amsterdam, 1839, eerste uitgave, één deel

J.R. Thorbecke, Proeve van herziening der grondwet volgens de aanteekening van Mr. J.R. Thorbecke
H.W. Hazenberg en Comp., Leyden, 1840

J.R. Thorbecke, Aanteekening op de Grondwet door Mr. J.R. Thorbecke
Johannes Müller, Amsterdam, 1841 en 1843, tweede uitgave, twee delen

J.R. Thorbecke c.s.), Het ontwerp van Grondwetsherziening
Voorstel van de '9 mannen - Luzac, van Dam van Isselt, van Rechteren van Appeltern, de Kempenaer, Storm, Wichers, van Heemstra; Anemaet ontbreekt hier als ondertekenaar
Van Bolhuis Hoitsma, Groningen, 1845

J.R. Thorbecke, Bijdrage tot de herziening der Grondwet
P.H. van den Heuvell, Leiden, 1848

Uilenspiegel's prentenboek voor groote menschen, Nederland onder de grondwet van 1887
Nijgh & Van Ditmar, Rotterdam, ong. 1900 (bij 30-jarig bestaan van het weekblad Uilenspiegel)

J. Valkhoff, Grondwet en maatschappij in Nederland 1848-1948
De Kern, Den Haag, 1948

Wim Voermans, Het verhaal van de Grondwet; zoeken naar wij
Prometheus, Amsterdam, 2019, ISBN 978 90 4464 0014

J.C. Voorduin, Geschiedenis en beginselen der Grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden
De Grondwet van 1848 'vergeleken met de grondwet, zoo van 1815 als 1840'
C. Bielevelt, Utrecht, 1848

Mathijs van de Waardt, De man van 1848 – Dirk Donker Curtius
Uitgeverij Vantilt, Nijmegen, 2019, ISBN 978 94 6004 418 2

Geerten Waling, 1848, Clubkoorts en revolutie; Democratische experimenten in Parijs en Berlijn
Vantilt, Nijmegen, 2016, ISBN 978 94 6004 270 6

Wetboek Napoleon ingerigt voor het Koningrijk Holland
Ter Koninklijke Staatsdrukkerij, 1809

Wetteksten, Statuut, Grondwet en aanverwante wet-en regelgeving
Kluwer, Deventer, editie 2010-2011, ISBN 90 130 7604 2

P.H. Witkamp, Gedenkboek van Neerland's vijftigjarig grondwettig volksbestaan
J.P. Revers, Dordrecht, 1865

 

Uitgelicht

 

 Mag je een partij verbieden?

De volksvertegenwoordiging staat in principe open voor alle leden van het volk, mits ze voldoende stemmen halen. Welke overtuigingen ze koesteren doet er niet toe. Al leggen ze wel een eed (of belofte) af op de Grondwet, dat schept toch enige verplichting, zou je zeggen. Temeer omdat daar sinds kort, afgelopen augustus, de volgende bepaling aan is toegevoegd: 'De Grondwet waarborgt de grondrechten en de democratische rechtsstaat.

Aldus Stevo Akkerman in Trouw van 18 november 2022. Er gaan steeds meer stemmen op om Forum voor Democratie te verbieden. Hebben we dat punt bereikt toen Forum-Kamerlid Guido van Meijeren bedacht dat je met een volksopstand de regering kon verdrijven? Zou Forum dezelfde weg opgaan als de Centrumpartij '86? Die werd in 1998 door de rechter verboden onder verwijzing naar art. 8 Gw.

Stevo Akkerman aarzelt. Sinds 2018 vraagt de Tweede Kamer om een Partijwet waarin expliciet vastligt wat je als partij moet hebben gedaan om verboden te worden. Die wet afwachten of nu ingrijpen? Akkerman breekt zich er nog steeds het hoofd over.
(21.11.2022)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Pas verschenen

boeken

 

 

 
Carla van Baalen en Anne Bos (red.)
Grote idealen, smalle marges - Een parlementaire geschiedenis van de lange jaren zeventig (1971‑1982)

In maar liefst 1000 pagina’s reconstrueren de auteurs van dit tiende deel in de reeks Parlementaire geschiedenis van Nederland na 1945 de jaren van idealisme, activisme en hooggestemde verwachtingen over welzijn, welvaartsverdeling en democratisering. Het was ook het decennium waarin het economisch tij keerde dankzij de eerste oliecrisis. Het boek schetst een beeld van de kabinetten Biesheuvel (1971-1973), Den Uyl (1973-1977) en Van Agt (1977-1982).
Bij het boek hoort een website met achtergrondinformatie in de vorm van artikelen, podcasts, video’s en archiefmateriaal.

smalle marges

Kijk hier voor meer nieuwe publicaties

 

 

Knipoog

EEN
EERSTE
VEREISCHTE

 

Mr. Dirk Fock zat namens de Liberale Unie in de Tweede Kamer en was Kamervoorzitter tussen 1917 en 1920. Hij was voorzitter in een bijzondere tijd. Pieter Jelles Troelstra verklaarde op 12 november 1918 in de Tweede Kamer dat de socialisten zich verplicht voelden om de staatsmacht te grijpen.

Dirk Fock zei dat je als voorzitter van het parlement meer tot je beschikking had dan alleen het reglement van orde:
Een eerste vereischte van een voorzitter is dat hij zich nooit boos maakt en altijd zijn humeur behoudt. Een feit is dat men met een grap zelfs de woeligste Kamer tot bedaren kan brengen.

Citaat uit Gerry van der List, Boven de partijen, pag. 164 (18.11.22)

 

Bekijk oude afleveringen Knipoog