• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Dossier Grondwetswijzigingen

In dit dossier proberen we u steeds de actuele stand van zaken te geven rond de verschillende voorstellen. We gaan slechts in op de voorstellen die direct of indirect te maken hebben met de Grondwetsartikel 1 t/m 23.

 

Procedure Grondwetswijziging

Er moeten vier stappen gezet worden om tot een Grondwetswijziging te komen.

  • Stap 1  Eerste lezing door Tweede Kamer
    besluitvorming bij gewone meerderheid

  • Stap 2 Eerste lezing door Eerste Kamer
    besluitvorming bij gewone meerderheid

  • Stap 3  Tweede lezing door volgende Tweede Kamer
    besluitvorming bij 2/3 meerderheid

  • Stap 4  Tweede lezing door volgende Eerste Kamer
    besluitvorming bij 2/3 meerderheid

 

Stap 1
Eerste lezing Tweede Kamer

Art. 1 Gw   'Handicap' en 'hetero- of homoseksuele gerichtheid' als antidiscriminatiegronden
initiatief D66 en GroenLinks (ingediend 2010)

Nieuw art. Gw   Modernisering rol van de Koning
initiatief PVV (ingediend 2011)

Nieuw art. Gw   De rol van de Koning bij kabinetsformaties
initiatief PVV (ingediend 2011)

 

Stap 2
Eerste lezing Eerste Kamer

Nieuw art. Gw   Tweederde meerderheid-vereiste voor goedkeuring Europese verdragen
initiatief LPF, SGP (ingediend 2006)
Stap 1 TK 22-09-2015, EK 24-01-2017: wachten op eindrapport Commissie-Remkes

 

Stap 3
Tweede lezing Tweede Kamer

Preambule   Toevoeging van de preambule 'De Grondwet waarborgt de grondrechten en de democratische rechtsstaat'
regeringsvoorstel (ingediend 2012/2016)
Stap 1   TK 06-06-2017
Stap 2   EK 06-03-2018

Toelichting In de huidige Grondwet is het uitgangspunt van de algemene bepaling niet expliciet opgenomen, al is het wel richtinggevend voor wetgeving en praktijk. Met de wijziging van de Grondwet wordt uitvoering gegeven aan de wens van de Eerste Kamer (motie Engels c.s. in 2012) naar aanleiding van het rapport van de Staatscommissie Grondwet. Oorspronkelijk voorstel uit 2012: 'De Grondwet waarborgt de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten.'
De regering heeft dit voorstel overgenomen in juni 2016. De algemene bepaling geeft de contouren aan voor het lezen en begrijpen van de Grondwet. Door amendement Koopmans is de tekst gewijzigd.

Art. 13 Gw   Modernisering formulering brief-, telefoon-  en telegraafgeheim
regeringsvoorstel (ingediend 2014)
Stap 1   TK 14-09-2017
Stap 2   EK 11-07-2017

Art. 17 Gw   Toevoeging van een bepaling over het recht op een eerlijk proces: 'Ieder heeft bij het vaststellen van zijn rechten en verplichtingen of bij het bepalen van de gegrondheid van een tegen hem ingestelde vervolging recht op een eerlijk proces binnen een redelijke termijn van een onafhankelijke en onpartijdige rechter.'
regeringsvoorstel (ingediend 2016)
Stap 1   TK 11-07-2016
Stap 2   EK 20-02-2017

 

Stap 4
Tweede lezing Eerste Kamer

Geen voorstellen die wachten op Stap 4

 

Afgeronde voorstellen

art. 131 Gw   Deconstitutionalisering benoeming CdK en burgemeester, artikel 131 verdwijnt uit de Grondwet
initiatief # (ingediend 2013)
Stap 1   TK 12-09-2013
Stap 2   EK 28-04-2015
Stap 3   TK 23-01-2018
Stap 4   EK 20-11-2018

 

Ingetrokken voorstellen

art. 120 Gw   Het invoeren van een rechterlijke toetsing
initiatief GroenLinks (ingediend 2002)
ingetrokken 09-10-2018

Nieuw art. Gw   Nederlandse taal in de Grondwet
regeringsvoorstel (ingediend 2010)
ingetrokken 15-02-2018

Nieuw art. Gw   Zorgplicht voor dieren
initiatief GroenLinks (ingediend 2006)
ingetrokken 15-01-2019

 

Dossier laatst bijgewerkt op 25 februari 2019

Uitgelicht


De staat kent zijn plaats niet meer
Filosoof Ger Groot schreef in het Opinie-katern van NRC Handelsblad van 3 augustus 2019 een essay over de wet die het dragen van boerka's verbiedt. Handhaving lijkt nauwelijks mogelijk en de wet zorgt vooral voor reuring, vindt Groot. Hij vindt deze wetgeving slecht voor ons wettelijk bestel: 'Dat het boerkaverbod er toch gekomen is, wijst erop dat het symbolische karakter het gewonnen heeft van de praktische aspecten.'
'De staat kent zijn plaats niet meer', vindt Ger Groot:
Wanneer overtuigingen een wettelijke status krijgen, gebeurt er iets akeligs. De staat, die spreekt bij monde van de wet, maakt ze daarmee tot de zijne en gaat ze via ge- en verboden voorschrijven aan zijn burgers. Het neutrale bouwsel dat ooit was opgetrokken om de Nederlandse samenleving in goede banen te leiden, legt zijn neutraliteit af en maakt zich tot een morele of wereldbeschouwelijke instantie. In Nederland hadden we ooit afgesproken dat dat laatste alleen aan de samenleving en de burger toekwam. (05.08.19)



Knipoog

 

Tractorcratie

Het hoofdredactioneel commentaar van NRC Handelsblad stond op 20 december 2019 stil bij de acties van de boeren: ‘Wie behalve een mening ook een trekker heeft, mag er in Nederland kennelijk meer ruimte mee afdwingen’, stelde de krant vast. De commentator voegde eraan toe te voegen dat het gezag er op een gegeven moment niet onderuit kan ook fysiek te laten zien dat de boeren geen blanco cheque hebben om alle regels aan hun laars te lappen. Is het einde van de ‘tractorcratie’ al weer in zicht? (21.12.19)