• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Dossier Grondwetswijzigingen

In 2009 is de Staatscommissie Grondwet ingesteld met als opdracht adviezen te geven over de Grondwet. In november 2010 was de commissie klaar met haar werk. Sindsdien is er het een en ander gebeurd. Op dit moment liggen er zeven Grondwetswijzigingen te wachten, vier op initiatief van de Tweede Kamer en drie voorstellen van de regering.

In dit dossier proberen we u steeds de actuele stand van zaken te geven rond de verschillende voorstellen. We gaan slechts in op de voorstellen die direct of indirect te maken hebben met de Grondwetsartikel 1 t/m 23.

 

Vier stappen

Er moeten vier stappen gezet worden om tot een Grondwetswijziging te komen.

  • Stap 1  Eerste lezing door Tweede Kamer
    besluitvorming bij gewone meerderheid

  • Stap 2 Eerste lezing door Eerste Kamer
    besluitvorming bij gewone meerderheid

  • Stap 3  Tweede lezing door volgende Tweede Kamer
    besluitvorming bij 2/3 meerderheid

  • Stap 4  Tweede lezing door volgende Eerste Kamer
    besluitvorming bij 2/3 meerderheid

 

Stap 1
Eerste lezing Tweede Kamer

Art. 1 Gw   'Handicap' en 'hetero- of homoseksuele gerichtheid' als antidiscriminatiegronden
initiatief D66 en GroenLinks (ingediend 2010)

Art. # Gw   Modernisering rol van de Koning
initiatief PVV (ingediend 2011)

Art. # Gw   De rol van de Koning bij kabinetsformaties
initiatief PVV (ingediend 2011)

 

Stap 2
Eerste lezing Eerste Kamer

Art. # Gw   Tweederde meerderheid-vereiste voor goedkeuring Europese verdragen
initiatief LPF, SGP (ingediend 2006)
Stap 1 TK 22-09-2015, EK 24-01-2017: wachten op eindrapport Commissie-Remkes

 

Stap 3
Tweede lezing Tweede Kamer

Preambule   Toevoeging van de preambule 'De Grondwet waarborgt de grondrechten en de democratische rechtsstaat'
regeringsvoorstel (ingediend 2012/2016)
Stap 1   TK 06-06-2017
Stap 2   EK 06-03-2018

Toelichting In de huidige Grondwet is het uitgangspunt van de algemene bepaling niet expliciet opgenomen, al is het wel richtinggevend voor wetgeving en praktijk. Met de wijziging van de Grondwet wordt uitvoering gegeven aan de wens van de Eerste Kamer (motie Engels c.s. in 2012) naar aanleiding van het rapport van de Staatscommissie Grondwet. Oorspronkelijk voorstel uit 2012: 'De Grondwet waarborgt de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten.'
De regering heeft dit voorstel overgenomen in juni 2016. De algemene bepaling geeft de contouren aan voor het lezen en begrijpen van de Grondwet. Door amendement Koopmans is de tekst gewijzigd.

Art. 13 Gw   Modernisering formulering brief-, telefoon-  en telegraafgeheim
regeringsvoorstel (ingediend 2014)
Stap 1   TK 14-09-2017
Stap 2   EK 11-07-2017

Art. 17 Gw   Toevoeging van een bepaling over het recht op een eerlijk proces: 'Ieder heeft bij het vaststellen van zijn rechten en verplichtingen of bij het bepalen van de gegrondheid van een tegen hem ingestelde vervolging recht op een eerlijk proces binnen een redelijke termijn van een onafhankelijke en onpartijdige rechter.'
regeringsvoorstel (ingediend 2016)
Stap 1   TK 11-07-2016
Stap 2   EK 20-02-2017

 

Stap 4
Tweede lezing Eerste Kamer

Geen voorstellen die wachten op Stap 4

 

Afgeronde voorstellen

art. 131 Gw   Deconstitutionalisering benoeming CdK en burgemeester, artikel 131 verdwijnt uit de Grondwet
initiatief # (ingediend 2013)
Stap 1   TK ##-09-2013
Stap 2   EK 28-04-2015
Stap 3   TK 23-01-2018
Stap 4   EK 20-11-2018

 

Ingetrokken voorstellen

art. 120 Gw   Het invoeren van een rechterlijke toetsing
initiatief GroenLinks (ingediend 2002)
ingetrokken 09-10-2018

art. # Gw   Nederlandse taal in de Grondwet
regeringsvoorstel (ingediend 2010)
ingetrokken 15-02-2018

art. # Gw   Zorgplicht voor dieren
initiatief GroenLinks (ingediend 2006)
ingetrokken 15-01-2019

 

Dossier laatst bijgewerkt op 25 februari 2019

Uitgelicht

 


Nashville-verklaring
De door 250 Nederlanders ondertekende Nashville-verklaring leidde tot felle discussies. Mogen de ondertekenaars zich beroepen op de vrijheid van meningsuiting van art. 7 Gw? Zijn homo’s en transgenders door de verklaring gediscrimineerd op grond van art. 1 Gw? Welk recht weegt zwaarder?
Hoogleraar rechtsfilosofie Thomas Mertens zei er in dagblad Trouw van 8 januari 2019 over:
Hier lijkt mij toch vooral de boodschap: wij christenen zijn in de verdrukking en we houden vast aan onze waarheid. Dat is mijn waarheid niet en ook niet die van vele anderen, maar ze mogen het van mij zeggen. En van de rechter ook, vermoed ik. Het is een gevecht van een groep die zich in de verdrukking voelt in deze seculiere tijd en die waarschijnlijk nog steeds de openstelling van het huwelijk voor mensen van het gelijke geslacht betreurt. Tolerantie voor onwelgevallige meningen is cruciaal voor de vrije meningsuiting.

Lees het hele artikel

Knipoog

Parlementair taalgebruik

Op 26 september 2018 schreef Ewoud Sanders een column in NRC Handelsblad over parlementair taalgebruik.
'Na de Algemene Politieke Beschouwingen van vorige week begint de vraag zich op te dringen hoe ver politici kunnen gaan voordat zij door de Kamervoorzitter worden teruggefloten. Wilders, die de beschouwingen mocht openen, zette meteen de toon. Ik telde drie keer oprotten en één keer 'Rot zelf lekker op!' Dit was gericht tegen 'de bende van Denk', zoals Wilders ze noemde. (…) Inmiddels lijken oprotten, oppleuren en oplazeren in Haagse kringen zo geaccepteerd dat de Kamervoorzitter ze kritiekloos laat passeren. Ik vind dat opmerkelijk. Zeker als je bedenkt dat van politici nog altijd wordt verwacht dat ze een voorbeeldfunctie vervullen.'

 Lees de hele column van Ewoud Sanders.