• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Dossier 'Knipoog'

Oude afleveringen rubriek Knipoog

 

 

Parlementair taalgebruik

Op 26 september 2018 schreef Ewoud Sanders een column in NRC Handelsblad over parlementair taalgebruik.
Na de Algemene Politieke Beschouwingen van vorige week begint de vraag zich op te dringen hoe ver politici kunnen gaan voordat zij door de Kamervoorzitter worden teruggefloten. Wilders, die de beschouwingen mocht openen, zette meteen de toon. Ik telde drie keer oprotten en één keer 'Rot zelf lekker op!' Dit was gericht tegen 'de bende van Denk', zoals Wilders ze noemde. (…) Inmiddels lijken oprotten, oppleuren en oplazeren in Haagse kringen zo geaccepteerd dat de Kamervoorzitter ze kritiekloos laat passeren. Ik vind dat opmerkelijk. Zeker als je bedenkt dat van politici nog altijd wordt verwacht dat ze een voorbeeldfunctie vervullen.
(gepubliceerd op 10.10.2018)

 

Grote bek
Oud PvdA-voorman Jacques Wallage zei in het Dagblad van het Noorden van 17 februari 2018 dat de politiek anno 2018 zijn plaats niet kent: ‘Ik ben altijd allergisch geweest voor de democratie van de grote bek’. In zijn memoires Het land achter de heuvels komt hij tot de conclusie dat Nederlandse burgers niet langer accepteren dat ze maar één keer in de vier jaar mogen stemmen en verder maar moeten afwachten wat er gebeurt. Ze vinden dat de overheid afstandelijk geworden is en te gretig naar macht geworden is en dat steeds minder menen zich erin herkennen. Wallage is het met die boze burgers eens: ‘De politiek heeft de democratie gejat!’
(gepubliceerd 20.02.2018)

 

Noorderzonnetjes
Jesse Frederik schreef in De Correspondent van 24 augustus 2017 een artikel over Nederlanders die letterlijk niet meer meetellen. Deurwaarders noemen ze liefkozend ‘noorderzonnetjes.’
Ambtenaren hebben het over VOW, de afkorting voor personen over wie in de gemeentelijke basisadministratie vermeld staat ‘vertrokken onbekend waarheen’. Vaak gaat het om mensen die op de vlucht geslagen zijn voor hun schulden. In de gemeentelijke administraties staan op dit moment zo’n 500 duizend Nederlanders als VOW te boek. Vermoedelijk zijn de meesten van hen naar het buitenland vertrokken en zo hu het om zo’n 100 duizend personen in Nederland gaan. Wie VOW achter zijn naam heeft staat, heeft al zijn rechten als Nederlander verloren. Zo iemand mag ook niet stemmen.
(gepubliceerd 30.08.2017)

 

Conflicterende grondrechten
Oud-burgemeester Onno Hoes van Maastricht had het gerechtshof in Amsterdam gevraagd om de omroep PowNed alsnog te vervolgen voor het uitzenden van de geruchtmakende beelden van zijn privéafspraak met een jongere man. Hoes raakte uiteindelijk zijn baan kwijt na de deining die de uitzending veroorzaakte.
Op 15 juni 2017 stelde het gerechtshof vast dat het verzoek van Hoes terecht was en gaf het Openbaar Ministerie alsnog opdracht tot een strafrechtelijke vervolging. Het is nu aan de rechter om een belangenafweging te maken tussen twee conflicterende grondrechten: het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en het recht op vrijheid van meningsuiting, aldus het hof.
Vorig jaar veroordeelde de rechtbank PowNed weliswaar tot een schadevergoeding. Eerder had het OM bepaald dat er niets strafbaars gebeurd was en had afgezien van strafvervolging.
(gepubliceerd 20.06.2017)

 

Nieuw houvast
Onze samenleving heeft behoefte aan een nieuw gezamenlijk houvast. En dat zou de Grondwet kunnen bieden. Maar dan moet ze korter, De Grondwet is nu veel te lang en niemand leest haar en niemand kent haar.
Aldus Paul Scholten in zijn boek Schets van een Korte Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden.
(gepubliceerd 13.12.2016)

 

De arbeid der ministerieele bureaux
Wij zijn het dan ook niet eens met hen die meenen, dat de Kamer zich wel met de algemeene beginselen, doch niet met de details eener wet moet inlaten. Niet ieder kan, en niet ieder behoeft zich af te geven met de onderdeelen eener wet, maar zij die dat wél doen verrichten een voortreffelijken arbeid, waardoor het volk bewaard blijft voor menigen blunder die, deels uit onbekendheid met de maatschappelijke behoeften en volkstoestanden, deels ten gevolge van de gewone menschelijke kortzichtigheid, begaan zou worden, als men zich enkel of voornamelijk op den arbeid der ministerieele bureaux verliet.
Citaat van jhr. mr. A.F. de Savornin Lohman in het eerste deel van zijn Verzamelde Opstellen (pag. 212).
(De Savornin Lohman was na een conflict met de Anti-Revolutionaire Partij van Kuyper in 1908 één van de oprichters van de Christelijk-Historische Unie waarvan de meeste leden tot de hervormde kerk hoorden. De ARP was de partij van de gereformeerden.)
(gepubliceerd 30.05.2016)

 

 

 

 

 

 

Uitgelicht


Statenverkiezingen in Caribisch Nederland
In 2010 zijn Saba, Sint-Eustatius en Bonaire bijzondere gemeenten van Nederland geworden. Bij deze operatie werd vergeten om de drie bij een provincie in te delen met als gevolg dat de Nederlandse staatsburgers daar niet in de gelegenheid zouden zijn om (indirect) hun stem uit te brengen voor de Eerste Kamer.
Om het probleem op te lossen is de Kieswet aangepast en daarvoor moest in 2017 ook de Grondwet veranderd worden. Aanvankelijk was het plan om de drie betrokken eilandsraden mee te laten stemmen voor de Eerste Kamer. Daar deed zich echter de moeilijkheid voor dat net als bij de gemeenteraden ook niet-Nederlanders voor de eilandraden mogen stemmen, terwijl voor de Statenverkiezingen het Nederlanderschap een vereiste is.
Voor de drie kleine Caribische eilanden is daarom een aparte verkiezing in de Kieswet bedacht. Tegelijk met de eilandsraadverkiezingen mogen de kiesgerechtigden met een Nederlandse nationaliteit op de eilanden ook hun stem uitbrengen voor een ‘kiescollege’. Dit college heeft als enige taak mee te doen aan de Eerste Kamer-verkiezingen. Samen zijn de drie eilanden goed voor 0,11 Kamerzetel.
(gepubliceerd op 19.03.2019)

Knipoog

Een groot misverstand

Op 26 maart 2019 is filosoof Daan Roovers benoemd tot de nieuwe Denker des Vaderlands. Die dag stond ze in een interview met Trouw onder andere stil bij de vrijheid van meningsuiting die in artikel 7 van onze Grondwet vastligt.
Er bestaat volgens Daan Roovers een groot misverstand rond het begrip:
Mensen denken dat elke uitspraak of elk vooroordeel dat je uitspreekt bijzondere bescherming verdient. Dat is denk ik een groot misverstand. De vrijheid van meningsuiting is een politiek recht van burgers ten opzichte van de overheid. Niet van kinderen ten opzichte van hun ouders, of van burgers ten opzichte van elkaar. En bij die vrijheid hoort trouwens dat je bereid bent om je mening ter discussie te stellen en kritiek van anderen aan te neme. Dát is het publieke debat.
(gepubliceerd op 26.03.2019)