• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Openbaar Ministerie kijkt in telefoongegevens journalist

Om het lek op te sporen bij de burgemeestersbenoeming van Den Bosch heeft het Openbaar Ministerie de telefoongegevens van een journalist van het Brabants Dagblad gecontroleerd.

Inmiddels heeft het OM in Den Bosch zijn excuses voor deze handelwijze aangeboden. Minister Grapperhaus van Justitie verklaarde dat er in deze zaak niet gehandeld was volgens de eigen interne regelgeving binnen het OM.
Dit protocol schrijft voor dat slechts in uitzonderlijke gevallen ingrijpende opsporingsbevoegdheden tegen journalisten mogen worden ingezet en dat ook nog alleen als daarvoor eerst toestemming gevraagd wordt aan de hoofdofficier van justitie en het College van procureurs-Generaal.

Na een artikel in het Brabants Dagblad dat niet Jan Hamming maar Jack Mikkers de nieuwe burgemeester van Den Bosch zou worden, wisten politie en justitie snel het lek in de vertrouwenscommissie boven water te krijgen. Twee politici werden in deze zaak als verdachte aangehouden.
Kort geleden werd duidelijk dat Justitie vrijwel direct bij Vodafone de telefoongegevens van journalist Jos van de Ven vorderde waaruit bleek dat twee politici rond de benoemingsprocedure contact met de journalist hebben gehad. Doordat de telefoongegevens opgenomen werden in het strafdossier van beide verdachten, kwam deze ingreep aan het licht.

In Nederland heeft een journalist het recht om zijn bronnen te beschermen. Over het inzage mogen hebben in bijvoorbeeld de telefoongegevens van een journalist moet in beginsel eerst een onafhankelijk rechter-commissaris oordelen. Het geven van toestemming mag nooit alleen aan het Openbaar Ministerie worden overgelaten omdat het OM maar één belang heeft, namelijk het opsporen van een verdachte.

Op dit moment is deze bescherming van de journalistieke vrijheid min of meer geregeld in de Aanwijzing toepassing dwangmiddelen tegen journalisten.
Volgens de juristen is hierin de bronbescherming van journalisten niet voor de volle 100 procent afgetimmerd. Regelmatig moet de Europese regelgeving in stelling worden gebracht om de gewenste bescherming te rechtvaardigen. Er liggen inmiddels verschillende uitspraken van het Europese Hof waarin Nederland veroordeeld is voor het schenden van dit recht.

In februari 2018 ging de Tweede Kamer akkoord met het wetsvoorstel Bronbescherming in strafzaken. Deze wet moet ervoor zorgen dat het recht op bronbescherming voor journalisten en hun bronnen in het Wetboek van Strafvordering verbeterd wordt. Zodra de Eerste Kamer het voorstel bekrachtigd heeft, wordt de nieuwe wet van kracht.

Aanwijzing toepassing dwangmiddelen tegen journalisten
Wetsvoorstel Bronbescherming in strafzaken

Nieuwsarchief

Uitgelicht

 Nu is het aan ons

Schrijver Eva Rovers signaleert dat in verschillende landen om ons heen inwoners meepraten en meebeslissen over maatschappelijke zaken als klimaat, biodiversiteit en energietransitie. Voor zo’n burgerberaad wordt een groep burgers door het lot aangewezen. Ze krijgen de opdracht samen op zoek te gaan naar oplossingen. Rovers schrijft: 'Geen debat dus, maar een dialoog, geen meningenuitwisseling, maar uitwisselingen van waarden en perspectieven'.

Rovers wil met haar ‘oproep tot echte democratie’ – de subtitel van het boek - laten zien ‘dat de kennis en ervaring van burgers onmisbaar zijn voor het te lijf gaan van de grote problemen van deze eeuw’:
Dat bewustzijn moet niet alleen tot politici doordringen, maar ook tot burgers zelf. Veel mensen zijn gaan geloven dat onze macht niet verder reikt dan het stemhokje of onze portemonnee. Maar we zijn zo veel meer dan kiezer en consument. We zijn inwoners van een dorp, een stad, van een land, een planeet.

Zie voor informatie over het boek Pas verschenen. Voor meer informatie kijk op www.bureauburgerberaad.nl.
U kunt er ook een petitie voor het organiseren van burgerberaden tekenen. (16.05.22)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

NET VERSCHENEN

boekenEva van Vugt
De Staten-Generaal vertegenwoordigen
het geheele Nederlandsche volk

Docent Staatsrecht Eva van Vugt van de Universiteit Utrecht heeft onderzoek gedaan naar de veranderingen in de betekenis van art. 50 Gw tussen 1814 en 1983. Het artikel zegt: ‘De Staten-Generaal vertegenwoordigen het gehele Nederlandse volk’.
Toen deze bepaling in 1814 werd vastgesteld, had het Nederlandse volk geen kiesrecht en lag vrijwel alle macht nog bij de koning. Sindsdien is er veel veranderd, maar toch wordt art. 50 Gw in de staatsrechtelijke literatuur nog bijna altijd uitgelegd wordt, stelt Eva van Vugt vast. Brengt de onveranderd gebleven tekst ook mee dat de betekenis van deze bepaling al die tijd hetzelfde is gebleven? Van Vugt analyseert in haar boek hoe parlement en regering art. 50 Gw tussen 1814 en 1983 hebben geïnterpreteerd.

cover van vught

Kijk hier voor meer nieuwe publicaties

 

 

Knipoog

Staatsinrichting

In een interview in NRC Handelsblad van 23 december 2021 vertelde Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging dat ze informateur Mariëtte Hamer had gevraagd wanneer er nieuwe verkiezingen zouden kunnen komen.

‘Dat bepaalt ú,’ zei Hamer, ‘als Tweede Kamer.’
Toen dacht ik: O Caroline, leer nou eens wat over staatsinrichting. (11.01.22)

Bekijk oude afleveringen Knipoog