• Website over de 23 grondrechten in de Grondwet
 

Centrale Raad keurt korting op uitkering vrouw met niqaab goed

Utrecht legde een vrouw een korting op haar gezinsuitkering op omdat ze bij een sollicitatietraining haar gezichtsbedekkende niqaab niet wilde afdoen.

De gemeente stuurde de vrouw in 2013 naar een training om het vinden van een baan te bespoedigen. De vrouw is moslima en draagt een niqaab die haar hele gezicht bedekt. Het dragen van de niqaab tijdens de training was verboden, omdat het de re-integratie zou belemmeren. Een hoofddoek mocht ze wel dragen. Een ambtenaar wees haar verschillende keren op die regel, maar de vrouw weigerde haar niqaab af te doen.
Daarop verlaagde de gemeente als sancie de bijstandsuitkering van het gezin gedurende twee maanden met 30 procent. Het ging om een bedrag van in totaal zo’n 500 euro.

De vrouw ging in beroep en uiteindelijk kwam de zaak voor bij de Centrale Raad van Beroep in Utrecht, het hoogste echtscollege in dergelijke zaken. De Centrale Raad wees onlangs haar beroep tegen de korting af. De inbreuk op haar vrijheid een niqaab te dragen en daarmee op de vrijheid van godsdienst, was volgens het college nodig ‘in het belang van de rechten en vrijheden van anderen’.
Letterlijk staat in het vonnis: ‘De kans dat appellante snel uitstroomt naar arbeid is als gevolg van het dragen van een niqaab minimaal. Het onbedekte gezicht speelt een belangrijke rol in het contact tussen personen en vormt bij het verkrijgen van arbeid een belangrijk element in de besluitvorming. Aannemelijk wordt geacht dat in de huidige maatschappelijke context, het dragen van een niqaab belemmerend werkt bij het verkrijgen van toegang tot de arbeidsmarkt, wat een onnodige druk legt op de publieke middelen. Gelet hierop moet (…) de inbreuk op het recht op godsdienstvrijheid in de vorm van een verbod een niqaab te dragen tijdens een werktraining noodzakelijk worden geacht in het belang van de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen.’

Met dezelfde formulering ‘in het belang van rechten van anderen' heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in 2015 het Franse verbod op het dragen van gezichtsbedekkende kleding in de openbare ruimte in stand gelaten.
Voor de vrouw uit Utrecht maakte het resultaat niet veel meer uit, want haar man kreeg werk in Engeland en het gezin is inmiddels daar naartoe verhuisd.

NRC Handelsblad vroeg Titia Loenen, hoogleraar mensenrechten aan de Universiteit Leiden, om commentaar op de uitspraak. Ze noemde het vonnis niet verrassend: ’Het gaat niet in tegen bestaande rechtspraak. De nationale autoriteiten hebben ruime beleidsvrijheid op dat gebied. In 2011 ging Frankrijk ook zijn bevoegdheid niet te buiten met een verbod op bedekkende kleding. Daar zat ook het idee achter dat je moet kunnen communiceren.’

Over een compleet verbod op gezichtsbedekkende kleding wordt in Nederland al jaren gesproken. Eind november 2016 stemde een meerderheid van de Tweede Kamer in met een boerkaverbod in delen van de openbare ruimte. Het voorstel houdt in dat boerka’s, niqaabs, bivakmutsen en integraalhelmen verboden worden in het onderwijs, het openbaar vervoer, ziekenhuizen en in overheidsgebouwen.
Het is nog onbekend of er ook een meerderheid in de Eerste Kamer is voor het verbod. De partijen die dinsdag vóór het verbod stemden in de Tweede Kamer hebben op dit moment wel een meerderheid in de Eerste Kamer. Eerder adviseerde de Raad van State negatief over het voorstel. Volgens de raad moeten scholen en ziekenhuizen zelf regels kunnen maken over gezichtsbedekkende kleding.

Uitspraak Centrale Raad van Beroep (9 mei 2017)

Uitgelicht

Hoe goed kent u de Grondwet?

In het Nederlands Juristenblad van 2 juni 2023 publiceerde Jelle But het artikel ‘Grondwet begrepen door gewone mensen’. Hij doet onderzoek naar de internalisering van het constitutioneel recht.
In het onderzoek geeft 91 procent van de respondenten aan dat ze de Grondwet belangrijk vinden. Zo’n 74 procent zegt de Grondwet ‘op hoofdlijnen’ te kennen, 7 procent denkt de Grondwet ‘goed’ te kennen en 19 procent antwoordt de Grondwet ‘helemaal niet’ te kennen.
Volgens Jelle But zijn de Nederlanders tamelijk zelfverzekerd over hun kennis van de Grondwet. De vraag of de respondenten wisten over wat voor soort normen en waarden het de Grondwet gaat – zonder de exacte inhoud te kennen - antwoordt 89 procent deze te kennen. Maar liefst 42 procent echter geeft aan nooit een artikel uit de Grondwet te hebben gelezen …
(06.08.2023)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Pas verschenen

demonstratierecht cov1Herman Tjeenk Willink
Het tij tegen

Minister van Staat Herman Tjeenk Willink ziet op tal van plekken in de Nederlandse samenleving de democratie haperen. In het recente verleden heeft hij er al met enige regelmaat over gepubliceerd. Onlangs verscheen een nieuw boek van zijn hand onder de titel Het tij tegen - De democratische rechtsorde als fundament.
NRC schreef erover: ‘In Het tij tegen stroopt de minister van Staat nog één keer de mouwen op om het land de oren te wassen over onze falende liefde voor de democratische rechtsorde.’
In zijn boek noemt Tjeenk Willink de dominantie van het geld als ijkpunt voor beleid en het denken in termen van management als belangrijke oorzaken van het gebrek aan vertrouwen in de politiek en het wegvallen van het draagvlak onder het overheidshandelen. (19.06.2023)

 

Bekijk overzicht pas verschenen boeken

 

 


Knipoog

Sociaal Contract

Nieuw Sociaal Contract van Pieter Omtzigt mag een nieuwe politieke partij zijn, de wortels van het Sociaal Contract zijn eeuwenoud. Rousseau introduceerde het in 1762 in zijn Du contrat social ou principes du droit politique. Hij schreef dat het recht om zijn stem uit te brengen hem de plicht geeft om zich te verdiepen in zaken van algemeen belang, om er bescheiden aan toe te voegen: ‘Hoe gering mijn invloed daarop ook mag zijn’.

De Staatsregeling voor het Bataafsche Volk uit 1798 geldt als de eerste ‘echte’ Nederlandse grondwet en was - uiteraard – geïnspireerd door de ideeën van Rousseau. Meteen al in artikel 2 gaat het over het sociaal contract dat aan de basis ligt van de manier waarop de staat is ingericht:
‘Het Maatschappelijk Verdrag wijzigt, noch beperkt, de natuurlijke regten van den Mensch, dan in zoo verre zulks, ter bereikinge van dat oogmerk, noodzaaklijk is.’
(28.08.23)

Bekijk oude afleveringen Knipoog