• Website over de 23 grondrechten in de Nederlandse Grondwet
 

Gerard Aalders schreef boek over majesteitsschennis

Bij Uitgeverij Van Brug verscheen deze maand het boek Weg met de koning! - Twee eeuwen majesteitsschennis in Nederland. Auteur Gerard Aalders belicht het verschijnsel in historisch perspectief en komt tot de conclusie dat majesteitsschennis in het verleden buitengewoon willekeurig werd toegepast. (12.02.16)

Lex Maiestas
Aalders begint zijn boek in het klassieke Rome waar een wet ingevoerd werd om de Maiestas, ofwel de hoogheid van de Romeinse staat, te beschermen. Keizer Tiberius misbruikte de Lex Maiestas echter om zichzelf te beschermen tegen kritiek. Een activiteit die volgens Aalders van alle tijden blijkt.

Chronologisch
In het boek ligt de nadruk op de laatste twee eeuwen. Aalders geeft tal van voorbeelden van majesteitsschennis en hoe de autoriteiten hiermee omgingen. Zoals de drie ‘boerenpummels' uit het Groninger Noordhorn die in 1889 voor de rechtbank in Leeuwarden stonden 'onder den beschuldiging den Koning gehoond te hebben'. Op een kermis hadden ze gezongen: 'Ik heb mijn schoenen laten lappen, om den koning dood te trappen.' Het Openbaar ministerie eiste tegen alle drie een half jaar gevangenisstraf.
In een duidelijk chronologische opzet laat de schrijver de ontwikkelingen zien rondom het begrip majesteitsschennis te beginnen bij hoofdstuk 1: 'Historische achtergronden' tot en met hoofdstuk 7: 'De naoorlogse vorstinnen'. Bij Beatrix merkt Aalders op dat dit een uitgesproken majesteitsschennisluwe periode was. Tot slot hoofdstuk 8 'Willem-Alexander' waarover de schrijver opmerkt dat daar nog weinig over te zeggen valt, daarvoor zit hij te kort op de troon.

Uit de tijd
Volgens Aalders is de huidige Wet op majesteitsschennis volkomen uit de tijd en staat de inhoud bovendien op gespannen voet met artikel 7 in de Grondwet over de vrijheid van meningsuiting en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
Na twee uitgeverijen, die volgens Aalders het boek niet durfden uit te geven, wist hij het onder te brengen bij Uitgeverij Van Brug die, zoals hij opmerkt, 'niet behept was met koudwatervrees'.
Ook het ministerie van Veiligheid en Justitie had volgens hem last van 'hermelijnkoorts', en deed er ruim tien maanden in plaats van zes weken over om toestemming te verlenen voor inzage van stukken over majesteitsschennis. De Ombudsman moest er zelfs aan te pas komen.

Gerard Alders, Weg met de koning! - Twee eeuwen majesteitsschennis in Nederland, Uitgeverij Van Brug, Nijkerk, 2016, www.uitgeverijvanbrug.nl, ISBN 978 90 6523 481 0

artikel 7 Grondwet

Nieuwsarchief

Uitgelicht

 


Rechtspraak niet meer openbaar

NRC-columnist Folkert Jensma schreef in de krant van 1 augustus 2020:
Toen ik drie weken geleden een strafzitting bijwoonde, drong het tot me door. De rechtspraak is nu al drie maanden niet meer openbaar. De burger mag er helemaal niet meer bij. Journalisten mogen naar binnen, mits tevoren aangemeld en met niet meer dan drie tegelijk. (…)
Twee maanden geleden mailde een lezer die de strafzaak over de moord op haar kapper had willen bijwonen, dat ze nul op het rekest kreeg. Die zitting was digitaal te volgen, onder meer voor journalisten, maar zij mocht niet inloggen. De rechtbank vreesde dat deze burger via Skype de zitting ook zou opnemen. Er was weliswaar niets wat daar op wees, maar de rechtbank zag grote privacy-bezwaren. Geen risico’s met Twitter of YouTube filmpjes. Klagen hielp niet. De rechters waren onverbiddelijk. (20.08.20)

De openbaarheid van de rechtszittingen en  bij het uitspreken van vonnissen staat vanaf het prille begin in de Nederlandse Grondwet.
Hoe zit het nu de beperkingen vanwege de coronamaatregelen waar Jensma over schreef?
We zetten een aantal feiten op een rijtje.

Knipoog

 

Tractorcratie

Het hoofdredactioneel commentaar van NRC Handelsblad stond op 20 december 2019 stil bij de acties van de boeren: ‘Wie behalve een mening ook een trekker heeft, mag er in Nederland kennelijk meer ruimte mee afdwingen’, stelde de krant vast. De commentator voegde eraan toe te voegen dat het gezag er op een gegeven moment niet onderuit kan ook fysiek te laten zien dat de boeren geen blanco cheque hebben om alle regels aan hun laars te lappen. Is het einde van de ‘tractorcratie’ al weer in zicht? (21.12.19)